J32NT. Kazanımlar Sindirim Sistemi Önerilen Süre 6 ders saati Konu/Kavramlar Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organlar, fiziksel mekanik ve kimyasal sindirim, enzimler, karaciğer, pankreas, karaciğer ve pankreasın sindirimdeki görevleri, sindirim sisteminin sağlığı Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organları model üzerinde göstererek açıklar. Sindirime uğrayan besinlerin bağırsaklardan kana geçtiği vurgulanır. Besinlerin kana geçebilmesi için fiziksel ve kimyasal sindirime uğraması gerektiğini kavrar. a. Kimyasal ve fiziksel sindirimin tanımları verilir. b. Kimyasal sindirim denklemlerine girilmez. Enzimlerin kimyasal sindirimdeki fonksiyonlarını araştırır ve sunar. Sindirimde görevli sindirim enzimlerine değinilmez. Sindirim sisteminin sağlığının korunması için yapılması gerekenleri araştırma verilerine dayalı olarak tartışır. KONUSindirim Sistemimiz ve Sindirim Sistemimizin Sağlığı Hayatsal faaliyetlerimiz için besinlere ihtiyacımız vardır. Besinler enerji kaynağımızdır, büyümemizi sağlar, yıpranan ve yaralanan hücreleri onarımını sağlar, bizi hastalıklara karşı korur. Besinler karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, su ve minerallerden oluşur. Protein, yağ ve karbonhidratlar büyük yapılı besinler oldukları için sindirime uğramaları gerekir. Büyük yapılı besinlerin parçalanarak kana geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılmasına sindirim, bu olayın gerçekleştiği yere de sindirim sistemi denir. Sindirim olayı iki şekilde olur. Fiziksel Sindirimi Besinlerin çiğneme ve kas hareketleri ile küçük parçalara ayrılmasıdır. Mekanik sindirim sayesinde besinlerin temas yüzeyi artırılarak, enzimlerin daha kolay etki etmesi sağlanmış olur. Sindirim Besinlerin enzimler yolu ile parçalanmasına denir. Kimyasal sindirim ile besinler hücrelere geçebilecek kadar küçük parçalara ayrılır. Sindirim sistemi organları Besinler sırasıyla ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak, anüs yolundan ilerleyerek sindirim sisteminden ayrılır. Hem mekanik hem de kimyasal sindirimin gerçekleşir. Çiğneme olayı ile mekanik, tükürük içindeki enzimler ile kimyasal sindirim gerçekleşir. Karbonhidratların kimyasal sindirimi ağızda başlar. Besinlerin ağızdan yemek borusuna iletimini sağlar. Yutkunma sırasında soluk borusunu kapatarak besinleri yemek borusuna iletir. Burada sindirim olmaz. Borusu Kaslı ve esnek yapısı sayesinde besinlerin mideye iletimini sağlar. Sindirim olmaz Mekanik ve kimyasal sindirimi gerçekleşir. Mide özsuyu ve enzimlerle kimyasal sindirim olur. Midenin kasılıp gevşemesi ve çalkalama hareketi ile mekanik sindirim olur. Mide içerisi mukus tabakası ile kaplıdır. Bu tabaka mideyi korur. Proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar. bağırsak Sindirim sisteminin en uzun bölümüdür. Yağların sindirimi burada başlar ve biter. Protein ve karbonhidratların sindirimi de burada biter. İnce bağırsakta villus adı verilen çıkıntılar bulunur. Villuslar emilim yüzeyini artırırlar. Sindirilmiş besinler villuslardan emilerek kana geçer. Bağırsak Burada sindirim olmaz. Fazlalık su, vitamin ve minerallerin emilimi gerçekleşir. Kalın bağırsakta B ve K vitamini sentezleyen bakteriler vardır. Besin atıklarının dışarı atıldığı yerdir. Sindirim Sistemi organlarında hangi çeşit sindirim olduğunu/olmadığını tablodan inceleyebilirsiniz. Organ Fiziksel Sindirim Kimyasal Sindirim Ağız Var Var Yutak Yok Yok Yemek Borusu Yok Yok Mide Var Var İnce Bağırsak Var Var Kalın Bağırsak Yok Yok Anüs Yok Yok Sindirime Yardımcı Organlar İnsan vücudunun en büyük iç organıdır. Ürettiği safra sıvısını bir kanal yardımıyla ince bağırsağa göndererek parçalanması zor olan yağların fizikselmekanik sindirimine yardımcı olur. Yaprağa benzeyen pankreas ürettiği pankreas öz suyunu bir kanal yardımıyla ince bağırsağa göndererek karbonhidratlar, proteinler ve yağların kimyasal sindirimine yardımcı olur. Karbonhidratların Sindirimi Ağızda başlar, ince bağırsakta biter. Proteinlerin Sindirimi Midede başlar, ince bağırsakta biter. Yağların Sindirimi İnce bağırsakta başlar, ince bağırsakta biter. Besin içeriklerinden olan su, vitamin ve mineraller küçük moleküller olduklarından sindirilmezler. Doğrudan kana geçerler. Sindirim Sisteminin Sağlığı Sindirim sisteminin sağlığını korumak için dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Dengeli ve yeterli beslenme; besin içeriklerinin karbonhidrat, protein, yağ, su, mineral ve vitaminler vücuda ihtiyacımız kadar alınmasıdır. Ne az ne fazla! * Çok sıcak ve çok soğuk şeyler yiyip içmemeliyiz. * Lokmaları iyice çiğnemeli ve yavaş yemeliyiz. * Fazla yemek yenilmemeli. * Kafeinli ve asitli içeceklerden uzak durmalıyız. * Sigara ve alkolden uzak durulmalı. * Aşırı tuzlu, baharatlı ve yağlı beslenilmemeli * Yemeğe salata veya meyve yenilerek başlanmalı. * Diş sağlığına dikkat edilmeli, dişler düzenli olarak fırçalanmalı. * Stresten uzak durulmalı. * Dengeli ve düzenli beslenilmeli. * Lifli besinler yenilmeli. Answer 1 SİNDİRİM SİSTEMİ Canlılar, büyüyüp, gelişmek, hayatlarını devam ettirmek ve enerji ihtiyaçlarını karşılayabilmek için besine ihtiyaç duyar. Besinler, canlı vücudunda yapım ve onarım için, düzenleyici ve enerji verici olarak kullanılır. Büyük yapılı organik besinlerin kendilerini meydana getiren daha küçük moleküllere parçalanarak hücre zarından geçebilecek hâle getirilmesine sindirim denir. Bu olayı gerçekleştiren sisteme sindirim sistemi adı verilir. Besinlerin fiziksel yollarla küçük parçalara ayrılmasına mekanik sindirim, kimyasal salgılarla parçalanmasına kimyasal sindirim denir. İNSANDA SİNDİRİM ORGANLARIİnsanda sindirim sistemi organları ağızdan anüse doğru Ağız İnsanda sindirim sisteminin başlangıcıdır. Ağızda diş, dil ve tükürük bezleri bulunur. Ağızda hem mekanik hem de kimyasal sindirim gerçekleşir. Dişler Besinleri koparma, parçalama ve öğütme görevini yapar. Ağızda mekanik sindirim Öğütülmüş besinlerin tükürükle karışmasını, lokma hâline dönüşmesini ve yutulmasını içinde pityalin enzimi vardır. Tükürük; lokmaların ıslanmasını, ağzın kurumamasını, nişastanın kısmen sindirimini sağlar. Böylece ağızda kimyasal sindirim başlamış Yutak Ağızla yemek borusunu birbirine bağlar. Ağızdan gelen besinlerin yemek borusuna geçişini Yemek Borusu Yutak ile mide arasında yer alır. Kasılma hareketiyle besinlerin yutaktan mideye taşınmasını Mide Ağızla, anüs arasında uzanan sindirim kanalının en geniş kısmıdır. Besinleri bir süre depo eder. Mide kasları, içindekileri çalkalayarak besinlerin birbirine karışmasını sağlar. Mide de bulunan pepsin enzimi, proteinin sindirimini midede İnce Bağırsak Mide ve kalın bağırsak arasında yer alır. Protein, yağ ve karbonhidratların sindiriminin tamamlandığı yerdir. Sindirilmiş besinler, buradan kan damarlarına geçerek vücudun ihtiyaç duyduğu yerlere taşınır. İnce bağırsakla mide arasında on iki parmak bağırsağı bulunur. On iki parmak bağırsağı, karaciğer ve pankreas salgılarının sindirim sistemine döküldüğü Kalın Bağırsak Sindirim artıklarının bir süre depolanıp, dışarı atılmasını sağlar. Kalın bağırsakta vücudun ihtiyacı kadar su emilimi olur. Ayrıca, burada bulunan bazı bakteriler tarafından B ve K vitaminleri üretilir. İnce bağırsakla kalın bağırsağın bağlandığı yerde kör bağırsak bulunur. Kör bağırsağın ucundaki çıkıntıya apandis denir. Apandisin mikrop kapıp iltihaplanmasıyla apandisit hastalığı Anüs Kalın bağırsağın dışarıya açıldığı kısma denir. Sindirim atıklarının dışarı atılmasını Karaciğer Sindirime yardımcı bir organdır. Karaciğer, ürettiği safra sıvısını bir kanalla ince bağırsağa boşaltır. Safra, yağların sindiriminde rol oynar. Kan şekerini düzenler. Ayrıca karaciğer, besin ve vitamin depo eder, zehirli maddeleri zararsız hâle Pankreas Sindirime yardımcı bir organdır. Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin sindirimi için gerekli enzimleri bir kanalla ince bağırsağa gönderir. Ayrıca salgıladığı hormonlarla kandaki glikoz miktarını ayarlar. Sindirim sisteminin başlangıcı olması nedeniyle, ağız ve diş sağlılığını korumak için temizliğe ve beslenmeye dikkat etmek gerekir. Answer 2 kokusu yapar diş ve diş eti hastalıklarına yol yanak ve gırtlak kanserine neden olur. Hatta sigarayı yakmadan dudağında taşıyan yada tütün çiğneyenlerde de ağız için kanserleri tat alma duyusunda bozulmalar hücrelerinin ölümüne yol açar. Öğrenme bozuklukları hafıza zayıflığı ve erken bunama merceğinin saydamlığının azalmasına yani katarakta sebep yapısının bozulmasına neden olur. Leke ve kırışıklık oluşur. Selülitlere sebep koku alma duyusu farenjit bademcik ve orta kulak iltihabı gibi üst solunum yolu hastalıklarına yol açar. Bu deney seti ileVücudumuzdaki sistemlerden olan sindirim sisteminiSindirim sistemini oluşturan organlarıSindirim sisteminin nasıl çalıştığını gözlemleyerek sistemini oluşturan yapı ve organları tanıma, model hazırlayabilmeAraç -GereçlerMide şeklinde köpükİnce bağırsağı temsil eden ince kordon bağırsağı temsil eden kalın kordon borusunu temsil eden su bazlı boya ile şekildeki renklere boyayınız Daha sonra yukarıdaki şekle göre mide ve boru ile kordon iplerini şekildeki gibi yerleştirip mukavva üzerine sabitleyiniz.

sindirim sistemi modeli 6 sınıf malzemeleri